Inleiding

Een alarmknop voor ouderen lijkt een logische oplossing: één druk op de knop en hulp is onderweg. Toch blijkt in de praktijk dat deze oplossing vaak niet werkt zoals bedoeld.

Veel families schaffen een alarmknop aan met het idee dat het veiligheid biedt. Maar de realiteit is dat deze apparaten in noodsituaties regelmatig niet worden gebruikt.

Hoe werkt een alarmknop?

Een alarmknop — ook wel personenalarm genoemd — is meestal een draagbaar apparaat dat iemand om de hals of pols draagt. Bij een noodsituatie kan de gebruiker op de knop drukken, waarna een melding wordt verstuurd naar familie of een alarmcentrale.

In theorie eenvoudig. In de praktijk complexer.

Waarom alarmknoppen vaak niet werken

1. Ze worden niet gedragen

Veel ouderen dragen de alarmknop niet consequent.

Redenen hiervoor zijn onder andere:
• het voelt onprettig of ongemakkelijk
• het wordt als stigmatiserend ervaren
• men vergeet het simpelweg

Als de knop niet gedragen wordt, kan deze ook niet gebruikt worden op het moment dat het nodig is.

2. Ze worden vergeten op te laden

Veel alarmknoppen werken op batterijen die regelmatig opgeladen moeten worden.

In de praktijk gebeurt dit niet altijd. Daardoor kan het apparaat leeg zijn op het moment dat het nodig is — zonder dat iemand dat doorheeft.

3. In een noodsituatie wordt er niet gedrukt

Zelfs als iemand een alarmknop draagt, betekent dat niet automatisch dat deze gebruikt wordt.

Bij een val of plotselinge situatie kan iemand:
• de knop niet kunnen bereiken
• in paniek raken
• verward zijn

Daardoor blijft hulp alsnog uit.

4. Afhankelijk van actie van de gebruiker

De grootste beperking van een alarmknop is dat deze afhankelijk is van actie.

De gebruiker moet zelf herkennen dat er iets mis is én vervolgens handelen. Juist dat is in noodsituaties vaak niet realistisch.

Wat betekent dit in de praktijk?

Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat een groot deel van de alarmknoppen niet gebruikt wordt op het moment dat het nodig is.

Dat betekent niet dat het een slecht product is — maar wel dat het niet altijd aansluit bij hoe situaties in het dagelijks leven verlopen.

Waar moet je op letten bij een oplossing?

Als je nadenkt over veiligheid thuis, zijn er een aantal belangrijke uitgangspunten:

• Werkt het zonder handelingen?
• Is het altijd actief?
• Past het bij het dagelijks leven, zonder extra moeite?

Oplossingen die automatisch werken, sluiten vaak beter aan bij de praktijk.

Tot slot

Een alarmknop kan in sommige situaties helpen. Maar het is belangrijk om realistisch te kijken naar hoe mensen deze in het dagelijks leven gebruiken.

Veiligheid zit niet alleen in het hebben van een oplossing, maar vooral in het zeker weten dat deze werkt wanneer het nodig is.

Zeker wanneer iemand alleen woont, is dat een belangrijk uitgangspunt.